مجله حقوق محیط زیست

ضرورت تاسيس دادگاه بين الملل محيط زيست جهت حمايت کيفري و حقوقي از محيط زيست در مقابل خسارات وارده در جنگ 22 روزه غزه

نویسندگان

دکتر مرتضی نجفی اسفاد

استادیار دانشگاه علوم قضایی

عسگر جلالیان

دانشجوی دکتری حقوق بین الملل دانشگاه پیام نور

منبع

مجله علمی پژوهشی راهبرد تابستان 1391; 21(63):205-241.

در پي دستگيري گلعاد شاليط، نظامي اسرائيلي توسط نيروهاي فلسطيني و به نتيجه نرسيدن مذاکرات و تلاش هاي پنهان و آشکار جهت آزادسازي او، در نهايت 27/12/2008 اسرائيل از زمين، هوا و دريا به سرزمين هاي اشغالي، خاصه نوار غزه يورش برد. اين حمله که تا 18/1/2009 يعني 22 روز ادامه يافت، در آن اتفاقات ناخوشايندي رخ داد که اوج آنها، نقض قواعد حقوق بين الملل محيط زيست بود. رئيس شوراي حقوق بشر سازمان ملل متحد ماه آوريل 2009 کميته اي به نمايندگي از سازمان ملل متحد براي بررسي جوانب جنگ 22 روزه غزه و نقض هاي صورت گرفته تشکيل داد تا با اختيار تام تمامي جوانب اين حادثه را مورد واكاوي و تحقيق قرار دهد. کميته مذکور، تحت رياست قاضي ريچارد گلدستون، عضو دادگاه قانون اساسي کشور آفريقاي جنوبي و دادستان سابق دادگاه هاي جنايي بين المللي يوگسلاوي و روآندا، با همکاري سه حقوقدان برجسته ديگر کار خود را آغاز کرد و در نهايت، در ماه سپتامبر 2009 گزارش خود را در 21 بخش و حدود 600 صفحه تحويل شوراي حقوق بشر سازمان ملل متحد داد. اطلاعات به دست آمده از گزارش گلدستون و ديگر منابع معتبر، بيانگر تخريب گسترده محيط زيست غزه در دوره جنگ 22 روزه توسط رژيم صهيونيستي است. مقاله حاضر به گوشه اي از ابعاد جنگ 22 روزه غزه پرداخته و تلاش نموده است استدلال کند كه براي حفاظت از محيط زيست، به عنوان ميراث مشترک بشريت و همچنين براي برخورد قضايي مناسب با رژيم صهيونيستي در قبال نقض هاي مرتکب شده ضروري است: «دادگاه بين الملل محيط زيست جهت حمايت کيفري و حقوقي از محيط زيست در مقابل خسارات وارده در جنگ 22 روزه غزه» تاسيس شود. اين مقاله از يک سو ناتواني ديگر مراجع قضايي بين المللي موجود در مورد حمايت کيفري و حقوقي از محيط زيست را نيز مورد وارسي قرار داده و از سوي ديگر، پاسخ داده است که چرا چنين نقض هاي گسترده اي نسبت به محيط زيست رخ مي دهد.